Inicio
Galego
Principal
 

Benvida

 Saudo
 Situación
 Como chegar?
Dep. Cultura
 Cultura
 Deporte
 Educación
Historia
 Vila histórica
 Casco histórico
 Escudo
Monumentos
 Petroglifos
 Igrexas
 Capelas
 Convento
 Muiño Mareas
 Patrimonio
Natureza
 Riqueza natural
 Praias
 Monte Louro
 Illa Creba
Axenda
 Empresas
Contacto

Historia - Vila histórica

A historia da vila de Muros comeza fai xa moito tempo, posiblemente arredor do século X, cando o rei D. Sancho IV mandou repoboar este lugar que comprendía dende O Ézaro ata a actual Ponte Nafonso a través dun foro, e o seu primeiro nome coñecido é o de Puebla de Muro. O primeiro documento xerado por esta decisión do rei e que proba a súa existencia como vila pertence ó ano 1286, anque é posible que este lugar xa estivese habitado en séculos anteriores, como o demostran os importantes restos prehistóricos diseminados por todo o municipio (gran cantidade de castros, restos de calzadas romanas e numerosas estacións de arte rupestre, entre os que destacan pola súa singular beleza e calidade de factura os petroglifos de Louro e Serres). Outro documento que proba a dependencia que vaite-la vila da Mitra Compostelana en estes primeros tempos é o privilexio de cesión que se fixo da mesma non ano 1298 respondendo a unha doazón do rei Fernando IV, en virtude do cal Muros deixa de ser Vila Realenga para pasar a depender da Igrexa de Compostela. Será neste momento cando desaparezan do seu escudo o castelo e o león, símbolos dos reis de Castela, para figurar nel dúas vieiras que representan á Igrexa Compostelana.

O primeiro emplazamento parece ser que se correspondía coa parte sur do actual. Pasado o tempo esta pequena vila foi ganando en importancia e por tal motivo non ano 1520 foi circundada por unha muralla de entre tres e catro metros de grosor que alcanzaba os sete metros de altura, e que dividía á poboación en dous barrios perfectamente delimitados: o da Cerca e o da Xesta.

A porta principal que daba acceso ó recinto do pobo era a Porta da Vila, que se localizaba nas proximidades da actual Casa Consistorial, e estaba flanqueada por dúas poderosas torres defensivas. Outras dúas portas e dezaoito torres almenadas que superaban os once metros de altura completaban o amullaramento defensivo da vila, que terminou de desaparecer non fai moitos anos ó igual que as fortificacións que velaban pola seguridade dos seus habitantes: o Castelo, construído polo marqués de Cerralbo a finais do século XVI nas inmediacións da vella lonxa, e que contaba no século XVIII coa presencia de doce cañóns; a Torre Vella, emprazada no barrio do Carme; e o Forte de Monte Louro, que fora construído non ano 1520 por orden do arcebispo D. Alonso III de Fonseca para defender a enseada de Louro dos ataques de piratas e invasores, e que estaba considerado como o punto defensivo máis importante de Muros, chegando a contar en algún tempo con dezaseis cañóns. .

A historia da vila que estivo gobernada por o Concello que se reunía non atrio da actual Igrexa parroquial de San Pedro, está animada cunha sucesión de feitos importantes que marcaron tanto a súa fisonomía, de fondas raíces medievais, como o carácter das súas xentes. Así un acontecemento de gran importancia histórica tivo lugar non ano 1544, cando a Armada Española, ó mando do almirante D. Álvaro de Bazán, derrotou á escuadra francesa na batalla de Muros. Tempo despois, concretamente non mes de marzo do ano 1809, os habitantes de Muros non poideron evitar que o pobo fora destruído polas tropas napoleónicas en tan só doce horas, dentro dos sucesos acaecidos durante a Guerra da Independencia. Nesta loita a vila quedou arrasada e ademais das pérdidas humanas e materiais (190 casas foron totalmente destruídas) contabilízase a desaparición do Arquivo Municipal, que foi presa das lapas, co cal perdeuse a maioría da documentación histórica.

O seu porto, de gran tradición, berce de mariñeiros ilustres, é xa dende o século XV considerado como un dos mellores de Galicia e incluso é así denominado polo rei de Castela Juan II, que ademais o habilitou para exportar e importar.

A historia de Muros non se podo desligar pois da importancia comercial de su porto e do mar e esta combinación cobra máis importancia aínda se cabe coa chegada do século XIX. Neste momento é cando fan presencia na vila de empresarios cataláns que se instalan en Muros para inaugurar, tanto no núcleo como nas parroquias que dan ó mar, toda unha serie de fábricas de salazón (máis de treinta de sardiña e arenque fundamentalmente) que marcaron tanto a vida laboral deste pobo como a súa fisonomía, pois a tipoloxía característica destas factorías xunto ós moitos asteleiros que funcionaron tamén aquí, contribuíron a acentuar o aspecto pintoresco e evocador desta poboación mariñeira.

A importancia histórica de Muros é pois incuestionable e proba de elo está nas múltiples ocasións en que foi visitada por monarcas da Corona de Castela. A última visita real estivo a cargo da raíña nai María Cristina, do rei Alfonso XII e das súas irmás que estiveron na vila a principios de século, chegando nunha flota composta por numerosos barcos que durante uns días atracaron non muelle da vila. Os monarcas e o seu séquito recorreron as rúas e prazas de Muros e estuvieron de acordo en afirmar a beleza desta localidad e a importancia de seu pasado histórico.

Concello de Muros - Curro da Plaza s/n - Muros - A Coruña - Tel. 981 826 050